Ja, Panie, niechaj mieszkam w tym gniaździe ojczystym,
A Ty mię zdrowiem opatrz i sumnieniem czystym,
Pożywieniem ućciwym, ludzką życzliwością,
Obyczajmi znośnymi, nieprzykrą starością.
Jan Kochanowski, Na dom w Czarnolesie - fragment
Czarnolas to niewielka, malownicza wieś położona w powiecie zwoleńskim, na terenie gminy Policzna. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od grądów czyli wielogatunkowych, ciemnych lasów porastających niegdyś tereny Równiny Radomskiej. To tu wraz z rodziną żył i stworzył swoje najważniejsze dzieła, w tym: Treny, Fraszki, Psałterz Dawidów i wiele innych Jan Kochanowski (1530-1584) zwany ojcem poezji polskiej. Czarnolas odziedziczył po śmierci rodziców, a osiadł w nim na stałe około roku 1574. Nie był to jednak okres w pełni dla niego szczęśliwy. To tutaj zmarł jego starszy brat, a później w odstępie kilku lat dwie jego córki – Urszula i Hanna.
Niestety, oryginalny dom poety spłonął. Obecnie, w zbudowanym w 1870 roku dla Władysława Jabłonowskiego dworze mieści się od 1961 roku Muzeum Jana Kochanowskiego. Prócz starodruków, wydań dzieł poety, prac naukowych poświęconych jego twórczości, mebli, obrazów, ceramiki, gobelinów z epoki, można tu zobaczyć także przedmioty bezpośrednio z nim związane: pochodzące z nieistniejącego dworu Kochanowskich żelazne drzwi z inicjałami rodu oraz dębowy fotel opatrzony rodowym herbem Korwin.
Urok tego miejsca to także park, gdzie w miejscu słynnej, czarnoleskiej lipy stoi obecnie kamienny obelisk z symbolicznym sarkofagiem Urszulki, popiersiem Piotra Kochanowskiego, bratanka Jana oraz fragmentem Trenu XIII.
Z Czarnolasu skierowaliśmy się w stronę Dęblina. Tu, na terenie Szkoły Orląt zwiedziliśmy Bibliotekę Główną Lotniczej Akademii Wojskowej, której początki sięgają połowy lat trzydziestych XX wieku. O historii, specyfice i zbiorach biblioteki opowiedziała nam Pani Dyrektor Bożena Lach. Było dla ducha, nadszedł czas zadbać o ciało. Kroki nasze skierowaliśmy zatem ku słynnej, mieszczącej się w zabytkowym pałacu Jabłonowskich restauracji Piekiełko, której nazwa nawiązuje do dawnej loży masońskiej znajdującej się w pałacowych piwnicach.
Ostatnim punktem naszego wyjazdu szkoleniowego było zwiedzanie otwartego w 2011 roku Muzeum Sił Powietrznych. Wystawa główna Historia polskiego lotnictwa wojskowego odzwierciedla blisko 100-letnie tradycje lotnicze Dęblina oraz najważniejsze etapy dziejów polskich skrzydeł.
Marta Mazurek
